OEE (Overall Equipment Effectiveness)
OEE is de belangrijkste prestatie-indicator voor machine- en installatieproductiviteit. Het combineert beschikbaarheid, prestatie en kwaliteit in één percentagewaarde.
Overall Equipment Effectiveness (OEE) meet hoe effectief een machine of installatie daadwerkelijk wordt benut. Het is het product van drie factoren: Beschikbaarheid (geplande vs. werkelijke looptijd), Prestatie (doel- vs. werkelijke snelheid) en Kwaliteit (goede delen vs. totale productie).
Een OEE van 100% betekent: de machine draait zonder stilstand, op volle snelheid en produceert uitsluitend foutloze onderdelen. In de praktijk geldt een OEE van 85% als wereldklasse voor discrete productie.
De kracht van OEE ligt in de ontleedbaarheid: wanneer de waarde daalt, tonen de drie individuele factoren direct waar het probleem ligt — ongeplande stilstand, snelheidsverliezen of uitval.
Typische OEE-waarden in de industrie liggen tussen 60% en 75%. Het gat naar 85% vertegenwoordigt enorm verbeterpotentieel — vaak gelijk aan een extra ploeg zonder ook maar één machine aan te schaffen.
Formule
OEE = Beschikbaarheid x Prestatie x Kwaliteit
Praktijkvoorbeeld
Een spuitgietmachine is gepland voor 8 uur maar draait slechts 6,5 uur (Beschikbaarheid: 81,3%). Er worden 780 in plaats van de mogelijke 900 onderdelen geproduceerd (Prestatie: 86,7%). Hiervan zijn er 750 goed (Kwaliteit: 96,2%). OEE = 0,813 x 0,867 x 0,962 = 67,8%. Door alleen al de omsteltijden met 30 minuten te verkorten, stijgt de beschikbaarheid naar 87,5% en de OEE naar 73%.
Hoe Lean Shift helpt
De doeltoestands-calculator in LeanShift berekent automatisch OEE uit vastgelegde procestijden. Zo ziet u direct of beschikbaarheid, prestatie of kwaliteit de hefboom voor verbetering is.
Veelgestelde vragen
Wat is een goede OEE-waarde?
85% geldt als wereldklasse voor discrete productie. Het gemiddelde ligt tussen 60-75%. Belangrijker dan de absolute waarde is de trend: als de OEE in de loop van de tijd stijgt, verbetert de installatie.
Hoe bereken je OEE?
OEE = Beschikbaarheid x Prestatie x Kwaliteit. Beschikbaarheid = Looptijd / Geplande tijd. Prestatie = (Geproduceerde stuks x Ideale cyclustijd) / Looptijd. Kwaliteit = Goede stuks / Totale stuks.
Wat is het verschil tussen OEE en TEEP?
OEE meet de effectiviteit tijdens de geplande productietijd. TEEP (Total Effective Equipment Performance) omvat de totale kalendertijd — inclusief geplande stilstand zoals weekenden.